Nieuws

Nieuws? Hier stellen wij informatie beschikbaar over onze speerpunten, thema's en andere items die wij en onze partnerorganisaties van belang achten. Ook verwijzen wij door naar oorspronkelijke nieuwsbronnen waar meer informatie geraadpleegd kan worden.


Vaarwel verzorgingsstaat, welkom participatiesamenleving.
Bovenstaande was min of meer de strekking van de Socrateslezing die Evelien Tonkens, hoogleraar aan de Universiteit voor Humanistiek en de Universiteit van Amsterdam, zondag 2 november hield op uitnodiging van het Humanistisch Verbond. Vaarwelkom. Een woord wat ik laatst op een muur zag staan in de Scheveningse haven. In het woord zit snelheid, vaarwel en welkom zijn samengevoegd. Ook Evelien sprak in vliegende vaart alsof ze de participatiesamenleving hiermee zou kunnen tegenhouden. Ze vertelde aan de ruim tweehonderd aanwezigen dat ze in eerste instantie enthousiast was over de participatiesamenleving, ondanks het feit dat ze het woord nauwelijks uit haar mond kreeg, maar dat ze na verloop van tijd steeds kritischer is geworden. Vooral omdat ze ziet dat er onder de vlag van de participatiesamenleving anti-participatiemaatregelen worden genomen. Ze heeft het dan vooral over bezuinigingsmaatregelen, zoals de opheffing van bibliotheken, verzorgingshuizen, beschermde werkplekken en dergelijke.


Machteloosheid en gebrek aan vertrouwen.
Maar zorgwekkender vindt ze het idee dat mensen de verzorgingsstaat willen verlaten, met als basis een gevoel van machteloosheid en een gebrek aan vertrouwen. Er is geen vertrouwen meer. Niet in de verzorgingsstaat en niet in een alternatieve verzorgingsstaat. De verzorgingsstaat wordt afgedaan omdat het te duur is en mensen passief maakt. Het wordt gezien als paternalistisch, bedillering en bureaucratisch. Pogingen om de verzorgingsstaat te verbeteren zijn mislukt. De hoop is nu gericht op de participatiesamenleving. Participeren door te doen.

Geen woorden maar daden.
Dat is de tendens die te zien is in allerlei initiatieven waar ik zo enthousiast over ben. Vooral omdat ze nieuw zijn, of in elk geval lijken, en bruisen van energie. Voor mij is het als het verschil tussen een welzijnsinstelling of een buurthuis en een initiatief als Quartier Laak. Kort door de bocht gesteld: Suffig ten opzichte van bruisend. Wat mij betreft heeft het niet zoveel met vertrouwen te maken maar met de doelgroep en de locatie. Maar goed, Evelien Tonkens zet het tegenover elkaar als formeel en informeel. Er is volgens haar wel vertrouwen in lokale en informele verbanden maar niet meer in formele, grootschalige, anonieme organisaties. Haar vrees is dat de participatiesamenleving een alternatief wordt voor de verzorgingsstaat.

Maatschappelijke initiatieven een bedreiging?
De vraag is of dit ook echt gaat gebeuren. Zijn maatschappelijke initiatieven een bedreiging voor de verzorgingsstaat? Lopen zaken niet teveel door elkaar heen? En hebben we het wel over hetzelfde? Ik vind een maatschappelijk initiatief als Quartier Laak of Den Haag in Transitie iets heel anders dan mantelzorg bijvoorbeeld. Iedereen ziet toch hoop ik wel dat burgers niet alles kunnen overnemen wat de verzorgingsstaat nu biedt. Er zullen altijd taken blijven die de verantwoordelijkheid zijn van de overheid. En soms zijn we niet tevreden en blij met de uitvoering en valt er van alles op aan te merken, maar eerlijk gezegd denk ik niet dat wij het als burgers beter kunnen. Burgers kunnen wel heel veel toevoegen en nieuwe impulsen geven.

Kom vaar wel!
Evelien Tonkens pleit voor samenwerking tussen het formele en het informele. In goede interactie tussen de overheid, maatschappelijke initiatieven en de politiek. Het vertrouwen moet niet verplaatst worden maar herstelt. Dus geen ‘Vaarwelkom’ maar ‘Kom vaar wel en dan samen!


Klaar Wakker is vrijwilliger bij en lid van het redactieteam van Stichting Burger.  



Add this to your website